Test trzech sit, znany również jako test Sokratesa, to prosty przewodnik moralny służący do oceny, czy warto dzielić się daną informacją. Chociaż przypisywany Sokratesowi, faktyczne pochodzenie tego testu jest niejasne i nie ma pewności, że to właśnie słynny filozof grecki był jego twórcą. Test skupia się na trzech kluczowych pytaniach, które należy sobie zadać przed przekazaniem informacji innym ludziom.
Oto dlaczego nie powinniśmy plotkować.
W rozmowach z ludźmi często ludzie rozmawiają między sobą o innych ludziach. Plotkujemy, obmawiamy, oceniamy, wyciągamy pochopne wnioski. Swoje przemyślenia sprzedajemy swoim znajomym, zakażając ich tymi zazwyczaj złymi informacjami. Czy to jest właściwe? Co na ten temat mówi Sokrates.
— Trzy sita —
W starożytnej Grecji Sokrates miał reputację człowieka wielkiej mądrości. Pewnego dnia ktoś przyszedł do filozofa i powiedział mu:
– Czy wiesz, co właśnie usłyszałem o twoim przyjacielu?
– Chwileczkę, odpowiedział Sokrates. Zanim mi cokolwiek powiesz, chciałbym wypróbować trzy sita.
– Trzy sita? Rozmówca spojrzał na Sokratesa ze zdziwieniem w oczach.
– Tak, kontynuował Sokrates. Zanim powiesz mi cokolwiek o moim przyjacielu, poświęćmy trochę czasu na przefiltrowanie tego, co masz na myśli i co chcesz powiedzieć, dobrze? Nazywam to próbą trzech sit. Rozmówca niechętnie, ale się zgodził.
Sito 1. Czy to, co mówisz, jest prawdziwe?
Pierwsze sito to sito prawdy. Czy sprawdziłeś, czy to, co mi chcesz powiedzieć o moim przyjacielu, jest zgodne z prawdą?
– Nie, nie sprawdziłem, ale słyszałem od znajomego.
– Bardzo dobrze! Więc nie wiesz, czy to prawda, co chcesz powiedzieć o moim przyjacielu, ale chcesz mi to powiedzieć. Kontynuujemy, zatem z drugim sitem.
Sito 2. Czy to, co mówisz, jest dobre?
Drugie sito to sito życzliwości. Czy to, co chcesz mi tak bardzo powiedzieć o moim przyjacielu, jest dobre? – Rozmówca zawahał się przez chwilę i powiedział.
– O nie! Przeciwnie. – z entuzjazmem powiedział rozmówca.
– Hm! – Westchnął Sokrates. Więc zapytał swego rozmówcę. – Chcesz mi mówić o nim złe rzeczy, a nawet nie jesteś pewien, czy to prawda? Może jeszcze uda Ci się zdać test trzeciego sita.
Sito 3. Czy to, co mówisz, jest przydatne?
Trzecie sito to sito użyteczności. Czy to, co zamierzasz mi powiedzieć o moim przyjacielu, jest przydatne i pożyteczne?
– Nie, nie zupełnie. – Już z mniejszym entuzjazmem odparł rozmówca.
– W takim razie nie mówmy o tym wcale. – Zakończył Sokrates. Na końcu dodał, – to, co chciałeś mi powiedzieć, nie jest ani prawdziwe, ani dobre, ani pożyteczne.
Dlaczego więc chciałeś mi to powiedzieć?
Motto przesłania.
Napisz w komentarzu … 🙂
Streszczenie przesłania trzech sit Socratesa.
Zanim coś powiesz, przesiej swoje słowa przez Trzy sita Socratesa.
- Prawda: „Czy jesteś absolutnie pewny, że to, co chcesz mi powiedzieć, jest prawdą?” Jeśli informacja nie jest prawdziwa, nie powinna być przekazywana dalej.
- Dobro: „Czy to, co chcesz mi powiedzieć, jest czymś dobrym?” Jeśli informacja nie jest pozytywna lub konstruktywna, być może warto zastanowić się, czy warto ją rozpowszechniać.
- Potrzeba: „Czy ta informacja (to, co chcesz powiedzieć) jest dla mnie potrzebna/konieczna/pożyteczna?” Jeśli informacja nie jest przydatna lub niezbędna dla osoby, której chcemy ją przekazać, być może lepiej będzie o niej nie mówić.
Jeśli na któreś z pytań odpowiedź jest nie. Nie obciążaj Siebie i innych tymi informacjami, gdyż nie posłużą one Tobie, ani Twojemu rozmówcy.
Podsumowanie artykułu: Zanim cokolwiek powiesz, zrób test trzech sit.
Idea testu leży w promowaniu pozytywnej i konstruktywnej komunikacji. Celem jest zatrzymanie plotek, nieprawdziwych informacji oraz negatywnych lub nieistotnych wypowiedzi. Mimo że test jest prosty, jego stosowanie może mieć znaczący wpływ na jakość naszych interakcji i ogólną kulturę komunikacji.
Plotki to zła rzecz, obmawianie to zła rzecz, mówienie o kimś źle to zła rzecz. Na początku może wydawać się przyjemne i zabawne, ale w końcu napełnia nasze serca goryczą i zatruwa nas, zatruwa tego, co mówi i tego, co słucha.
